🏆 దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు

భారతీయ చలనచిత్ర రంగంలో అత్యున్నత జీవితకాల గౌరవంగా దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డును పరిగణిస్తారు. భారతీయ సినిమా అభివృద్ధి, ప్రగతి మరియు ప్రచారానికి విశిష్టమైన, అసాధారణమైన సేవలు అందించిన సినీ ప్రముఖులను గౌరవించేందుకు భారత ప్రభుత్వం ఈ పురస్కారాన్ని అందజేస్తుంది.

ఈ అవార్డును 1969లో ప్రారంభించారు. భారతీయ సినిమా పితామహుడిగా పేరుగాంచిన ధుండిరాజ్ గోవింద్ ఫాల్కే, అంటే దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే, జ్ఞాపకార్థం ఈ పురస్కారాన్ని ఏర్పాటు చేశారు.

📜 దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే ఎవరు?

ధుండిరాజ్ గోవింద్ ఫాల్కే (దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే) భారతీయ చలనచిత్ర రంగానికి పునాది వేసిన ప్రముఖుడు.

ఆయన రూపొందించిన రాజా హరిశ్చంద్ర చిత్రం 1913లో విడుదలైంది. ఇది భారతీయ పూర్తి నిడివి మూకీ చలనచిత్ర చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన మైలురాయిగా నిలిచింది.

భారతీయ సినిమాకు ఆయన చేసిన మార్గదర్శక సేవలను స్మరించుకుంటూ భారత ప్రభుత్వం 1969లో ఆయన పేరుతో ఈ అత్యున్నత జీవితకాల పురస్కారాన్ని ప్రారంభించింది.




⭐ దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు – ముఖ్యమైన గణాంకాలు

  • అవార్డు ప్రారంభం: 1969
  • ప్రారంభించినది: భారత ప్రభుత్వం
  • ఎవరి జ్ఞాపకార్థం: దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే
  • దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అసలు పేరు: ధుండిరాజ్ గోవింద్ ఫాల్కే
  • రాజా హరిశ్చంద్ర: 1913
  • తొలి అవార్డు గ్రహీత: దేవికారాణి
  • 2024 సంవత్సరపు అవార్డు గ్రహీత: అనంత్ నాగ్
  • అనంత్ నాగ్ స్థానం: 56వ గ్రహీత
  • మొత్తం గ్రహీతలు: 56
  • మహిళా గ్రహీతలు: 8
  • అవార్డు ప్రదానోత్సవం: జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాల వేడుకలో భాగంగా
  • 2024 సంవత్సరపు అవార్డు ప్రదానం: 22 సెప్టెంబర్ 2026
  • వేదిక: ఏక్తా నగర్, కెవాడియా, గుజరాత్

🏅 పురస్కారంలో భాగంగా అందించేవి

దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు కింద సాధారణంగా:

  • స్వర్ణ కమలం పతకం
  • శాలువా
  • నగదు బహుమతి

అందజేస్తారు.



⭐ అనంత్ నాగ్ – 2024 సంవత్సరపు దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీత

కన్నడతో పాటు పలు భారతీయ భాషల్లో నటించిన ప్రముఖ నటుడు అనంత్ నాగ్ 2024 సంవత్సరానికి దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డుకు ఎంపికయ్యారు.

ఆయనకు 22 సెప్టెంబర్ 2026న గుజరాత్‌లోని ఏక్తా నగర్‌లో జరిగిన 72వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాల ప్రదానోత్సవంలో ఈ పురస్కారాన్ని అందజేశారు.

అనంత్ నాగ్ – ముఖ్యమైన అంశాలు

  • పేరు: అనంత్ నాగ్
  • పుట్టిన తేదీ: 4 సెప్టెంబర్ 1948
  • ప్రధాన భాష: కన్నడ
  • ఇతర భాషలు: హిందీ, తెలుగు, తమిళం, మలయాళం, మరాఠీ తదితర భాషలు
  • సినీ ప్రస్థానం: ఐదు దశాబ్దాలకు పైగా
  • చిత్రరంగం: నటన
  • ప్రసిద్ధ టెలివిజన్ కార్యక్రమం: మాల్గుడి డేస్
  • దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు: 2024
  • ప్రదానోత్సవం: 22 సెప్టెంబర్ 2026
  • స్థానం: 56వ గ్రహీత


📅 1969–2024 దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు పూర్తి విజేతల జాబితా

సంవత్సరంఅవార్డు గ్రహీతప్రధాన రంగంభాష / చిత్ర పరిశ్రమ
1969దేవికారాణినటి, నిర్మాతహిందీ
1970బి.ఎన్. సర్కార్నిర్మాతబెంగాలీ
1971పృథ్వీరాజ్ కపూర్నటుడుహిందీ
1972పంకజ్ ముల్లిక్సంగీత దర్శకుడు, గాయకుడుబెంగాలీ / హిందీ
1973సులోచననటిహిందీ / మూకీ చిత్రాలు
1974బి.ఎన్. రెడ్డిదర్శకుడు, నిర్మాతతెలుగు
1975ధీరేన్ గంగూలీనటుడు, దర్శకుడుబెంగాలీ
1976కానన్ దేవినటి, గాయనిబెంగాలీ
1977నితిన్ బోస్దర్శకుడు, ఛాయాగ్రాహకుడుబెంగాలీ / హిందీ
1978ఆர்.சி. బోరాల్సంగీత దర్శకుడుబెంగాలీ / హిందీ
1979సోహ్రాబ్ మోడీనటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాతహిందీ
1980పైడి జైరాజ్నటుడు, దర్శకుడుహిందీ / తెలుగు ప్రాంతం
1981నౌషాద్ అలీసంగీత దర్శకుడుహిందీ
1982ఎల్.వి. ప్రసాద్నటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాతతెలుగు / తమిళం / హిందీ
1983దుర్గా ఖోటేనటిహిందీ / మరాఠీ
1984సత్యజిత్ రేదర్శకుడు, రచయితబెంగాలీ
1985వి. శాంతారామ్నటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాతహిందీ / మరాఠీ
1986బి. నాగిరెడ్డినిర్మాతతెలుగు
1987రాజ్ కపూర్నటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాతహిందీ
1988అశోక్ కుమార్నటుడుహిందీ
1989లతా మంగేష్కర్నేపథ్య గాయనిహిందీ / బహుభాషా
1990అక్కినేని నాగేశ్వరరావునటుడుతెలుగు
1991భాల్జీ పెంధార్కర్దర్శకుడు, నిర్మాతమరాఠీ
1992భూపేన్ హజారికాసంగీత దర్శకుడు, గాయకుడు, దర్శకుడుఅస్సామీ / బెంగాలీ / హిందీ
1993మజ్రూహ్ సుల్తాన్‌పురిగేయరచయితహిందీ
1994దిలీప్ కుమార్నటుడుహిందీ
1995డా. రాజ్‌కుమార్నటుడు, గాయకుడుకన్నడ
1996శివాజీ గణేశన్నటుడుతమిళం
1997కవి ప్రదీప్గేయరచయితహిందీ
1998బి.ఆర్. చోప్రాదర్శకుడు, నిర్మాతహిందీ
1999హృషికేశ్ ముఖర్జీదర్శకుడు, రచయితహిందీ
2000ఆశా భోంస్లేనేపథ్య గాయనిహిందీ / బహుభాషా
2001యశ్ చోప్రాదర్శకుడు, నిర్మాతహిందీ
2002దేవ్ ఆనంద్నటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాతహిందీ
2003మృణాల్ సేన్దర్శకుడుబెంగాలీ / హిందీ
2004అడూర్ గోపాలకృష్ణన్దర్శకుడుమలయాళం
2005శ్యామ్ బెనెగల్దర్శకుడు, నిర్మాతహిందీ
2006తపన్ సిన్హాదర్శకుడుబెంగాలీ / హిందీ
2007మన్నా డేనేపథ్య గాయకుడుహిందీ / బెంగాలీ
2008వి.కె. మూర్తిఛాయాగ్రాహకుడుహిందీ
2009డి. రామానాయుడునిర్మాతతెలుగు / బహుభాషా
2010కె. బాలచందర్దర్శకుడు, నిర్మాతతమిళం / తెలుగు
2011సౌమిత్ర ఛటర్జీనటుడుబెంగాలీ
2012ప్రాణ్నటుడుహిందీ
2013గుల్జార్రచయిత, దర్శకుడు, గేయరచయితహిందీ
2014శశి కపూర్నటుడు, నిర్మాతహిందీ
2015మనోజ్ కుమార్నటుడు, దర్శకుడుహిందీ
2016కె. విశ్వనాథ్దర్శకుడుతెలుగు
2017వినోద్ ఖన్నానటుడుహిందీ
2018అమితాబ్ బచ్చన్నటుడుహిందీ / బహుభాషా
2019రజనీకాంత్నటుడుతమిళం / బహుభాషా
2020ఆశా పారేఖ్నటిహిందీ
2021వహీదా రెహమాన్నటిహిందీ / బహుభాషా
2022మిథున్ చక్రవర్తినటుడుహిందీ / బెంగాలీ
2023మోహన్‌లాల్నటుడుమలయాళం / బహుభాషా
2024అనంత్ నాగ్నటుడుకన్నడ / బహుభాషా

👩‍🎬 దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు పొందిన మహిళా గ్రహీతలు

1969 నుంచి 2024 వరకు మొత్తం 8 మంది మహిళా సినీ ప్రముఖులు ఈ అత్యున్నత పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు.

సంవత్సరంమహిళా గ్రహీతప్రధాన రంగంభాష / చిత్ర పరిశ్రమ
1969దేవికారాణినటి, నిర్మాతహిందీ
1973సులోచననటిహిందీ / మూకీ చిత్రాలు
1976కానన్ దేవినటి, గాయనిబెంగాలీ
1983దుర్గా ఖోటేనటిహిందీ / మరాఠీ
1989లతా మంగేష్కర్నేపథ్య గాయనిహిందీ / బహుభాషా
2000ఆశా భోంస్లేనేపథ్య గాయనిహిందీ / బహుభాషా
2020ఆశా పారేఖ్నటిహిందీ
2021వహీదా రెహమాన్నటిహిందీ / బహుభాషా

మహిళా గ్రహీతలలో ముఖ్యమైనవారు

దేవికారాణి: 1969లో తొలి దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీతగా చరిత్ర సృష్టించారు.

సులోచన: మూకీ చిత్రాల కాలంలో ప్రముఖ నటిగా భారతీయ సినిమా ప్రారంభ దశలో విశేష సేవలు అందించారు.

కానన్ దేవి: బెంగాలీ సినిమా రంగంలో నటి, గాయనిగా గుర్తింపు పొందారు.

దుర్గా ఖోటే: హిందీ, మరాఠీ చిత్రరంగాల్లో సుదీర్ఘ సేవలందించారు.

లతా మంగేష్కర్: భారతీయ నేపథ్య గాన రంగంలో అపారమైన సేవలు అందించారు.

ఆశా భోంస్లే: అనేక భారతీయ భాషల్లో నేపథ్య గానానికి విశేష సేవలందించారు.

ఆశా పారేఖ్: హిందీ చిత్రరంగంలో ప్రముఖ నటిగా నిలిచారు.

వహీదా రెహమాన్: భారతీయ చలనచిత్ర రంగంలో అత్యంత గౌరవనీయమైన నటీమణుల్లో ఒకరు.

🎬 తెలుగు చలనచిత్ర రంగానికి చెందిన దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీతలు

తెలుగు చలనచిత్ర పరిశ్రమ నుంచి ఇప్పటివరకు పలువురు దిగ్గజాలు ఈ అత్యున్నత గౌరవాన్ని అందుకున్నారు.

సంవత్సరంగ్రహీతప్రధాన రంగంతెలుగు సినిమా సేవ
1974బి.ఎన్. రెడ్డిదర్శకుడు, నిర్మాతతెలుగు సినిమా అభివృద్ధికి పునాది వేసిన ప్రముఖ దర్శకుడు
1980పైడి జైరాజ్నటుడు, దర్శకుడుతెలుగు ప్రాంతానికి చెందిన ప్రముఖుడు; హిందీ చిత్రరంగంలో విశేష సేవలు
1982ఎల్.వి. ప్రసాద్నటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాతతెలుగు, తమిళ, హిందీ చిత్రరంగాల్లో సేవలు
1986బి. నాగిరెడ్డినిర్మాతవిజయా ప్రొడక్షన్స్ ద్వారా తెలుగు సినిమా అభివృద్ధి
1990అక్కినేని నాగేశ్వరరావునటుడుతెలుగు నటనకు జాతీయ స్థాయి గుర్తింపు
2009డి. రామానాయుడునిర్మాతతెలుగు సహా అనేక భారతీయ భాషల్లో చిత్ర నిర్మాణం
2016కె. విశ్వనాథ్దర్శకుడుసంగీతం, నృత్యం, సంస్కృతి ఆధారిత చిత్రాలకు విశిష్ట గుర్తింపు

🌟 తెలుగు సినీ దిగ్గజాల ముఖ్య సేవలు

బి.ఎన్. రెడ్డి – 1974

బొమ్మిరెడ్డి నరసింహారెడ్డి తెలుగు చలనచిత్ర రంగంలో ప్రముఖ దర్శకుడు, నిర్మాత.

ప్రసిద్ధ చిత్రాలు:

  • స్వర్గసీమ
  • మల్లీశ్వరి
  • బంగారు పాప

తెలుగు సినిమా కథనం, సాంకేతికత, కళాత్మకత అభివృద్ధికి ఆయన విశేష కృషి చేశారు.

పైడి జైరాజ్ – 1980

తెలుగు ప్రాంతానికి చెందిన పైడి జైరాజ్ నటుడు, దర్శకుడిగా ప్రధానంగా హిందీ చిత్రరంగంలో సేవలందించారు.

ఎల్.వి. ప్రసాద్ – 1982

ఎల్.వి. ప్రసాద్ నటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాతగా తెలుగు, తమిళ, హిందీ చిత్రరంగాల్లో సేవలందించారు.

చలనచిత్ర సాంకేతిక రంగంలో కూడా ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు.

బి. నాగిరెడ్డి – 1986

బి. నాగిరెడ్డి ప్రముఖ నిర్మాత. విజయా ప్రొడక్షన్స్ ద్వారా తెలుగు సినిమా చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయే చిత్రాలను అందించారు.

ప్రసిద్ధ చిత్రాలు:

  • పాతాళభైరవి
  • మాయాబజార్
  • మిస్సమ్మ

అక్కినేని నాగేశ్వరరావు – 1990

అక్కినేని నాగేశ్వరరావు తెలుగు చిత్రసీమలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన నటుల్లో ఒకరు.

ఆయన అనేక దశాబ్దాల పాటు తెలుగు సినిమాకు సేవలందించారు. తెలుగు సినిమా పరిశ్రమ హైదరాబాద్‌లో బలపడటంలో ఆయన పాత్ర కూడా ముఖ్యమైనది.

డి. రామానాయుడు – 2009

దగ్గుబాటి రామానాయుడు భారతీయ చలనచిత్ర రంగంలో ప్రముఖ నిర్మాత.

ప్రసిద్ధ గుర్తింపు: మూవీ మోగల్

సురేష్ ప్రొడక్షన్స్ ద్వారా తెలుగు మాత్రమే కాకుండా అనేక భారతీయ భాషల్లో చిత్రాలను నిర్మించారు.

కె. విశ్వనాథ్ – 2016

కాసినాథుని విశ్వనాథ్‌ను అభిమానులు కళాతపస్విగా గౌరవిస్తారు.

ప్రసిద్ధ చిత్రాలు:

  • శంకరాభరణం
  • సాగరసంగమం
  • స్వాతిముత్యం
  • సిరివెన్నెల

భారతీయ సంప్రదాయం, శాస్త్రీయ సంగీతం, నృత్యం, మానవ సంబంధాలను ఆయన చిత్రాల్లో ప్రత్యేకంగా ఆవిష్కరించారు.

🌏 దక్షిణ భారత రాష్ట్రాల నుంచి దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీతలు

ప్రాంతంగ్రహీతసంవత్సరంప్రధాన రంగం
తెలుగుబి.ఎన్. రెడ్డి1974దర్శకుడు, నిర్మాత
తెలుగు ప్రాంతంపైడి జైరాజ్1980నటుడు, దర్శకుడు
తెలుగుఎల్.వి. ప్రసాద్1982నటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాత
తెలుగుబి. నాగిరెడ్డి1986నిర్మాత
తెలుగుఅక్కినేని నాగేశ్వరరావు1990నటుడు
తెలుగుడి. రామానాయుడు2009నిర్మాత
తెలుగుకె. విశ్వనాథ్2016దర్శకుడు
తమిళంశివాజీ గణేశన్1996నటుడు
తమిళంకె. బాలచందర్2010దర్శకుడు, నిర్మాత
తమిళంరజనీకాంత్2019నటుడు
కర్ణాటకడా. రాజ్‌కుమార్1995నటుడు, గాయకుడు
కర్ణాటకవి.కె. మూర్తి2008ఛాయాగ్రాహకుడు
కర్ణాటకఅనంత్ నాగ్2024నటుడు
కేరళఅడూర్ గోపాలకృష్ణన్2004దర్శకుడు
కేరళమోహన్‌లాల్2023నటుడు

📊 దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు – ముఖ్యమైన గణాంకాలు

అంశంవివరాలు
అవార్డు ప్రారంభ సంవత్సరం1969
తొలి గ్రహీతదేవికారాణి
2024 సంవత్సరపు గ్రహీతఅనంత్ నాగ్
తాజా గ్రహీత స్థానం56వ
మొత్తం గ్రహీతలు56
మహిళా గ్రహీతలు8
తెలుగు రంగానికి చెందిన ప్రముఖ గ్రహీతలు7
తమిళ రంగానికి చెందిన ప్రముఖ గ్రహీతలు3
కన్నడ రంగానికి చెందిన ప్రముఖ గ్రహీతలు3
మలయాళ రంగానికి చెందిన ప్రముఖ గ్రహీతలు2
తొలి అవార్డు సంవత్సరం1969
రాజా హరిశ్చంద్ర1913
రాజా హరిశ్చంద్ర దర్శకుడుదాదాసాహెబ్ ఫాల్కే
2024 అవార్డు ప్రదానం2026
72వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాల వేడుక22 సెప్టెంబర్ 2026
వేదికఏక్తా నగర్, గుజరాత్

📝 ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు – సమాధానాలు

1. దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డును ఎప్పుడు ప్రారంభించారు?

జవాబు: 1969

2. దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు ఎవరి జ్ఞాపకార్థం ప్రారంభించారు?

జవాబు: దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే

3. దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అసలు పేరు ఏమిటి?

జవాబు: ధుండిరాజ్ గోవింద్ ఫాల్కే

4. రాజా హరిశ్చంద్ర చిత్రం ఏ సంవత్సరంలో రూపొందింది?

జవాబు: 1913

5. రాజా హరిశ్చంద్రను ఎవరు రూపొందించారు?

జవాబు: దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే

6. దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు తొలి గ్రహీత ఎవరు?

జవాబు: దేవికారాణి

7. 2024 సంవత్సరానికి దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు ఎవరికి లభించింది?

జవాబు: అనంత్ నాగ్

8. అనంత్ నాగ్ దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు ఎంతవ గ్రహీత?

జవాబు: 56వ గ్రహీత

9. దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు ఇప్పటివరకు ఎంతమందికి లభించింది?

జవాబు: 56 మందికి

10. దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు పొందిన మహిళలు ఎంతమంది?

జవాబు: 8 మంది

11. తొలి మహిళా దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు గ్రహీత ఎవరు?

జవాబు: దేవికారాణి

12. 2000 సంవత్సరానికి దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు ఎవరికి లభించింది?

జవాబు: ఆశా భోంస్లే

13. 2020 సంవత్సరానికి దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు ఎవరికి లభించింది?

జవాబు: ఆశా పారేఖ్

14. 2021 సంవత్సరానికి దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు ఎవరికి లభించింది?

జవాబు: వహీదా రెహమాన్

15. తెలుగు ప్రాంతం నుంచి దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు పొందిన తొలి ప్రముఖుడు ఎవరు?

జవాబు: బి.ఎన్. రెడ్డి

16. 1990లో దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు పొందిన తెలుగు నటుడు ఎవరు?

జవాబు: అక్కినేని నాగేశ్వరరావు

17. 2009లో దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు పొందిన తెలుగు నిర్మాత ఎవరు?

జవాబు: డి. రామానాయుడు

18. 2016లో దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు పొందిన తెలుగు దర్శకుడు ఎవరు?

జవాబు: కె. విశ్వనాథ్

19. 2019లో దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు పొందిన తమిళ సూపర్‌స్టార్ ఎవరు?

జవాబు: రజనీకాంత్

20. 2023 సంవత్సరానికి దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు పొందిన మలయాళ నటుడు ఎవరు?

జవాబు: మోహన్‌లాల్